Cách chọn nhà thầu thi công xây gạch đá

Hãy bắt đầu với các nhà thầu thi công xây gạch/đá có giấy phép và có bảo hiểm, và họ thường xuyên làm đúng loại công việc bạn cần. Việc trát lại (repointing) tường gạch cũ bằng vữa gốc vôi (lime-based) khác với lắp đặt block tường chắn (segmental retaining-wall block), xây lại phần chóp khói (chimney crown), hoặc sửa một bức tường bị rò bằng tôn chớp (flashing) và lỗ thoát nước (weep holes).

Hãy xin ít nhất hai hoặc ba báo giá bằng văn bản và so sánh chi tiết, không chỉ nhìn tổng giá. Báo giá tốt sẽ nêu rõ phạm vi công việc, vật tư, phần chuẩn bị, dọn dẹp, tiến độ dự kiến và điều gì sẽ xảy ra nếu phát hiện hư hỏng ẩn sau khi bắt đầu thi công.

Đặt những câu hỏi thẳng về kinh nghiệm, việc giám sát đội thi công, giấy phép nếu cần và cách họ xử lý các vấn đề thường gặp trong xây gạch/đá như gạch bị bong tróc (spalling), mạch vữa nứt, hiện tượng muối/bột trắng (efflorescence), dầm đỡ (lintel) bị lỏng hoặc hỏng, hay gioăng/chất trám bị lỗi quanh các khe mở. Nếu câu trả lời mơ hồ, vội vàng hoặc không nhất quán, bạn nên tiếp tục tìm nhà thầu khác.

Stoneform là dịch vụ giáo dục và kết nối miễn phí. Chúng tôi giúp chủ nhà hiểu rõ dự án và kết nối với các chuyên gia thi công xây gạch đá tại địa phương đã được thẩm định, nhưng chúng tôi không trực tiếp thi công hay đưa ra tư vấn về xây dựng, kết cấu, kỹ thuật hoặc pháp lý. Bạn có thể được kết nối và vẫn tự kiểm tra mọi thông tin/giấy tờ cần thiết.

Trước hết, hãy xác nhận các điều cơ bản. Nhà thầu cần có giấy phép nếu tiểu bang hoặc khu vực của bạn yêu cầu, có bảo hiểm trách nhiệm dân sự (general liability), và lý tưởng nhất là có bảo hiểm bồi thường cho người lao động (workers' compensation) cho đội của họ. Hãy yêu cầu tên doanh nghiệp đúng như đã đăng ký, rồi tự kiểm tra tình trạng giấy phép và bảo hiểm. Một người chuyên nghiệp sẽ không thấy việc đó là thiếu tôn trọng.

Tiếp theo, xem kinh nghiệm đúng theo công việc. Thi công xây gạch/đá rất rộng. Một người chủ yếu đổ bê tông làm bề mặt phẳng (flatwork) có thể không phù hợp để trát lại gạch lịch sử (historic brick repointing). Một người chỉ xây tường block mới có thể không phải lựa chọn tốt cho việc sửa tôn chớp ở ống khói (chimney flashing repairs). Hãy yêu cầu ảnh các công trình tương tự và tham khảo từ khách hàng gần đây có hạng mục giống với bạn.

Một nhà thầu tốt cũng cần nói rõ về vật tư và phương pháp thi công. Ví dụ, trát lại đúng thường nghĩa là loại bỏ mạch vữa bị xuống cấp đến đúng độ sâu, trộn/matching vữa sao cho gần nhất có thể, và tránh dùng loại vữa cứng hơn gạch. Với các vấn đề về nước, họ cần trao đổi các nguyên nhân có thể xảy ra như tôn chớp bị hỏng, thiếu lỗ thoát nước, mạch vữa hở hoặc nứt ở phần chóp ống khói, thay vì hứa rằng chỉ một lớp phủ là sẽ giải quyết được mọi thứ.

Đề xuất bằng văn bản của họ phải cụ thể. Hãy tìm:
- Khu vực và phạm vi công việc chính xác
- Danh sách vật tư sẽ dùng
- Kiểu mạch hoặc hoàn thiện bề mặt (nếu có liên quan)
- Có thay gạch/đá bị hư hay không
- Dọn dẹp và loại bỏ vật liệu thải
- Ngày bắt đầu và thời lượng dự kiến
- Trách nhiệm xin giấy phép (nếu áp dụng)
- Lịch thanh toán gắn với tiến độ, không phải đòi hỏi mơ hồ
- Điều khoản bảo hành ghi rõ bằng văn bản

Cuối cùng, hãy chú ý cách họ giao tiếp. Thợ xây phù hợp sẽ gọi lại khi cần, đến đúng giờ, trả lời câu hỏi bằng ngôn ngữ dễ hiểu, và giải thích rõ phần “bắt buộc” so với “tùy chọn”. Nếu tiếng Anh không phải ngôn ngữ đầu tiên của bạn, hãy nhờ họ nói chậm hơn, ghi lại các ý chính trong báo giá và xác nhận ai sẽ là người liên hệ chính hằng ngày của bạn. Giao tiếp rõ ràng quan trọng không kém tay nghề.

Nếu bạn cần hỗ trợ tìm đúng loại thợ cho công việc của mình, Stoneform có thể giúp bạn được kết nối với các chuyên gia phù hợp cho các dự án như trát lại và khắc mạch (repointing và tuckpointing), thi công phần ống khói, tường chắn, và các dịch vụ xây gạch đá khác.

Sai lầm lớn nhất là chỉ chọn theo giá. Một mức giá thầu quá thấp có thể bỏ sót các bước quan trọng như mài hoặc vét mạch vữa đến đúng độ sâu, thay tôn chớp, xây lại các đoạn không ổn định, hoặc dọn dẹp hoàn thiện. Một số giá thấp cũng phụ thuộc vào việc phát sinh lệnh thay đổi (change orders) về sau, sau khi công trình đã bắt đầu.

Một sai lầm phổ biến khác là chấp nhận kiểu thỏa thuận “bắt tay” hoặc báo giá chỉ một dòng. Nếu hợp đồng không ghi rõ những hạng mục như gạch/block/đá/vữa/chất trám/tôn chớp/tăng cường (reinforcement) nào được bao gồm, bạn có thể không nhận được đúng phần việc mà bạn tưởng mình đang mua. Lời hứa bằng miệng khó thực hiện và dễ hiểu nhầm.

Chủ nhà cũng gặp rắc rối khi thuê người mà không kiểm tra giấy tờ. Một chiếc xe tải, một cái thang và một trang mạng xã hội không chứng minh doanh nghiệp có giấy phép hay có bảo hiểm. Bạn nên kiểm tra trực tiếp danh tính doanh nghiệp, tình trạng giấy phép (nếu yêu cầu) và bảo hiểm đang hiệu lực. Hãy hỏi ai mới là người trực tiếp có mặt tại công trường. Một số công ty chỉ “bán” dự án rồi sau đó mới đưa một nhà thầu phụ không rõ danh tính tới thi công.

Hãy cẩn thận với các lời hứa quá chung như “chống thấm vĩnh viễn”, “không cần thay gạch bị hư”, hoặc “chúng tôi có thể trám chồng lên vết nứt đó và sẽ ổn thôi”. Các vấn đề trong xây gạch/đá thường có nhiều nguyên nhân. Hiện tượng muối/bột trắng (efflorescence), ẩm ướt bên trong hoặc nứt quanh cửa sổ có thể là dấu hiệu của vấn đề thoát nước, chuyển động kết cấu hoặc hỏng hóc tôn chớp—không chỉ là sự cố bề mặt.

Việc bỏ qua dấu hiệu cảnh báo trong giai đoạn chào thầu cũng là một sai lầm. Các dấu hiệu cảnh báo bao gồm:
- Ép bạn ký ngay lập tức
- Đặt cọc tiền mặt số lớn
- Từ chối cung cấp bằng chứng bảo hiểm
- Không có thông tin doanh nghiệp thực tế
- Không chịu giải thích vật tư hoặc phương pháp thi công
- Gợi ý thay thế toàn bộ không cần thiết mà không có lý do rõ ràng
- Báo giá chênh lệch quá lớn so với mức bình thường, không kèm giải thích

Cuối cùng, đừng cho rằng mọi vết nứt chỉ là thẩm mỹ hoặc mọi bức tường đều an toàn để bỏ qua. Stoneform không chẩn đoán tình trạng kết cấu, nhưng nếu tường/các mảng xây đang phồng, nghiêng, tách rời, rơi gạch hoặc xuất hiện các vết nứt lớn dạng bậc/thậ†p (major step cracks), bạn nên coi đó là tình huống khẩn cấp và tìm đánh giá trực tiếp tại chỗ từ một chuyên gia đủ năng lực.

Bắt đầu bằng việc mô tả vấn đề thật đơn giản. Ghi lại bạn thấy gì, vị trí ở đâu và thời điểm xảy ra. Ví dụ: “mạch vữa bị vụn ở mặt tường phía nam”, “có bột trắng trên tường block tầng hầm sau mưa”, “phần chóp ống khói bị nứt”, hoặc “phần gạch phía trên cửa gara bị võng gần chỗ dầm đỡ (lintel)”. Chụp ảnh rõ ràng dưới ánh sáng ban ngày.

Sau đó thu thập và so sánh các báo giá bằng văn bản. Yêu cầu mỗi nhà thầu trả lời cùng một nhóm câu hỏi cốt lõi để bạn so sánh ngang bằng:
1. Trước đây anh/chị có từng sửa đúng loại xây gạch/đá này chưa?
2. Nguyên nhân gây ra vấn đề là gì, và anh/chị đề xuất công việc gì?
3. Anh/chị sẽ sử dụng những vật liệu nào?
4. Nếu cần, anh/chị có thay gạch/đá bị hư, tôn chớp, dầm đỡ (lintel) hoặc các bộ phận thoát nước (weep components) không?
5. Ai sẽ là người giám sát đội thi công?
6. Có cần xin giấy phép không, và ai là người phụ trách?
7. Lịch thanh toán sẽ như thế nào?
8. Bảo hành nào được bao gồm và có ghi rõ bằng văn bản không?

Trước khi ký, hãy đảm bảo hợp đồng có tên công ty, thông tin liên hệ, phạm vi công việc chi tiết, vật liệu, lịch dự kiến, dọn dẹp, quy trình xử lý phát sinh thay đổi (change-order process), tổng giá, điều khoản thanh toán và nội dung bảo hành. Chi phí thi công xây gạch/đá thường thay đổi khá nhiều tùy khả năng tiếp cận, chiều cao tường, mức độ tương đồng vật liệu và hư hỏng ẩn—vì vậy hãy dùng các khoảng giá như công cụ để lên kế hoạch, không phải lời hứa chắc chắn. Bạn có thể xem các khoảng giá tham khảo trên trang costs của chúng tôi.

Nếu bạn muốn lộ trình đơn giản hơn, Stoneform có thể giúp bạn được kết nối với các chuyên gia thi công xây gạch đá tại địa phương đã được thẩm định. Dịch vụ của chúng tôi miễn phí cho chủ nhà. Chúng tôi giúp bạn hiểu rõ công việc và so sánh các lựa chọn, nhưng bạn vẫn nên tự kiểm tra giấy phép, bảo hiểm, thông tin tham khảo và chi tiết hợp đồng trước khi thuê.